КАНЬ ДА ПЕТУК ДА РУЧ КАԊ ԀА ПЕТУК ԀА РУЧ
Оліс-выліс вӧр дорын пӧрысь пӧль. Сылӧн вӧлі кань да петук. Пӧль пыр пес кераліс вӧрын. Кань пуис, пӧжаліс да сёян новліс пӧльлы. Петук горт оліс. Ӧтчыд водз асылын пӧль муніс вӧрӧ. Кань пусис-пӧжасис, петукӧс вердіс, сэсся нуис сёян пӧльлы. Оліс-выліс вӧр ԁорын пӧрыԍ пӧԉ. Сылӧн вӧлі каԋ ԁа петук. Пӧԉ пыр пес кераліс вӧрын. Каԋ пуіс пӧжаліс ԁа ԍојан новліс пӧԉлы. Петук горт оліс. Ӧтчыԁ воԇ асывын пӧԉ муніс вӧрӧ. Каԋ пуԍіс-пӧжаԍіс, петукӧс верԁіс, сеԍԍа пуіс ԍојан пӧԉлы.
Петук кольччис горт овны. Казяліс руч петуклысь горт олӧм. Каньзьӧдіс ӧшинь улас да зэв меліа сьывны босьтіс: Петук коԉтчіс горт овны. Каԅаліс руч петуклыԍ горт олӧм. Каԋԅӧԁіс ӧшіԋ улас ԁа зев меліа ԍывны боԍтіс:
Кикилюллю, Петрӧванушкоӧй! „Кікіԉуԉԉу, Петрӧванушкоӧј!
Зарни сорснад, Зарԋі сынаннаԁ,
Выя юрнад Выја јурнаԁ
Мыччысьлы ӧшиньӧдыд. Мытчыԍлы ӧшіԋӧԁыԁ.
Ӧксы пиян мунісны, Ӧкԍі піјан мунісны,
Анькытш киськалісны. Аԋкыщ кіԍкалісны.
Ӧктыны некодлы. Ӧктыны ԋекоԁлы.“
Петук восьтіс ӧшинь дай видзӧдліс: Петук воԍтіс ӧшіԋ ԁај віԇӧԁліс:
«Коді нӧ пӧ тайӧ сьылӧ?» — „Коԁінӧ-пӧ тајӧ ԍылӧ?“
Руч бара эз дыр кӧсйы: тшапнитіс петукӧс дай пышйӧдіс. Руч бара ез ԁыр кӧсјы: щапԋітіс петукӧс ԁај пышјӧԁіс.
Петук мый вынсьыс горзӧ: Петук мыј вынԍыс горзӧ:
Ой, ой, ой, ой! „Ој, ој, ој, ој,
Пышйӧдіс ӧд наян ручыд менӧ. пышјӧԁіс-ӧԁ најан ручыԁ менӧ.
Сьӧд вӧр шӧрӧ, ылыс муӧ-ваӧ. Ԍӧԁ вӧр шӧрӧ, ылыс муӧ-ваӧ.
Мезды жӧ бара менӧ кысільӧй-канильӧй! — Мезԁы-жӧ бара менӧ кысыԉӧјӧј-каԋіԉӧјӧј!“
Кань буретш гортас локтӧ нин вӧлӧм. Кыліс горзӧмтӧ, вӧтӧдіс ручӧс, мырддис петукӧс, ачыс ропкӧ: Каԋ бурӧщ гортас локтӧ ԋін вӧлӧм. Кыліс горзӧмтӧ, вӧтӧԁіс ручӧс, мырԃԃіс петукӧс, ачыс ропкӧ:
— Мыйла нӧ мыччысян ӧшиньӧдыд? Мӧдысь кӧ кывзан ручтӧ, пышйӧдас дай сёяс — лы ни ку оз коль! „Мыјла-нӧ мытчаԍан ӧшіԋӧԁыԁ? Мӧԁыԍ-кӧ кывзан ручтӧ, пышјӧԁас ԁај ԍојас — лы-ԋі-ку оз коԉ!“
Аскиас пӧльӧ мунігас ёна чиршӧдліс петукӧс. Эз тшӧкты ӧшинь дорын пытьявны. Кань бара сёян нуис пӧжасьӧм бӧрын. Руч пыр кыйӧдіс каньлысь мунӧм. Сэсся бара ӧшинь улӧ локтіс, сьывны кутіс… Петук оз шыась. Руч мӧдысь сьыліс, сэсся анькытш китыр сявкнитіс. Петук ӧктіс анькытш дай шуӧ: Аскіас пӧԉӧ мунігас јона чіршӧԁліс петукӧс. Ез щӧкты ӧшіԋ ԁорын пыԏјавны. Каԋ бара ԍојан нуіс пӧжаԍӧм бӧрын. Руч пыр кыјӧԁіс каԋлыԍ мунӧм. Сеԍԍа бара ӧшіԋ улӧ локтіс, ԍывны кутіс... Петук оз шыаԍ. Руч мӧԁыԍ ԍыліс, сеԍԍа аԋкыщ кітыр ԍавкԋітіс. Петук ӧктіс аԋкыщ ԁај шуӧ:
— Он ылӧд менӧ, ручӧй. Тӧда ӧд, кӧсъян тэ менӧ сёйны, лы ни ку он коль менсьым. „Он ылӧԁ менӧ, ручӧј. Тӧԁа-ӧԁ, кӧсјан те менӧ ԍојны, лы-ԋі-ку он коԉ менԍым.“
— Чӧв, Петрӧванӧй! Ог жӧ ме тэнӧ сёй! Ме ӧд гӧститны кӧсйи нулыны тэнӧ, овмӧсӧс кӧсйи тэныд петкӧдлыны. — „Чӧв, Петрӧванӧј! Ог-жӧ ме тенӧ ԍој! Ме-ӧԁ гӧԍԏітны кӧсјі нулыны тенӧ, овмӧсӧс кӧсјі теныԁ петкӧԁлыны.“
Сэсся бара кутіс сьывны… Сеԍԍа бара кутіс ԍывны...
Петуклӧн бара на мывкыд эз тырмы: видзӧдліс ӧшиньӧдыд. Ручлы сійӧ и колӧ вӧлі – тшапнитіс дай котӧрӧн пышйӧдны кутіс. Петук лёкысь бара горзӧ: Петуклӧн бара на мывкыԁ ез тырмы: віԇӧԁліс ӧшіԋӧԁыԁ. Ручлы сіјӧ і колӧ вӧлі — щапԋітіс ԁај котӧрӧн пышјӧԁны кутіс. Петук ԉокыԍ бара горзӧ:
Ойя дай ойя! „ојја ԁај ојја!
Пышйӧдіс ӧд бара менӧ наян ручыд! Пышјӧԁіс-ӧԁ бара менӧ најан ручыԁ!“
Нуас ӧд менӧ пемыд вӧрӧ, сьӧд вӧр шӧрӧ. Нуас-ӧԁ менӧ пемыԁ вӧрӧ, ԍӧԁ вӧр шӧрӧ.
Сёяс ӧд менӧ, сёяс, лы нин ку оз коль. Ԍојас-ӧԁ менӧ, ԍојас, лы-ԋі-ку оз коԉ.
Канильӧй-кысільӧй, мезды жӧ менӧ, мезды! — Каԋіԉӧј-кысыԉӧј, мезԁы-жӧ менӧ, мезԁы!“
Кыліс кань да бара мырддис петукӧс. Кыліс каԋ ԁа бара мырԃԃіс петукӧс.
— Эг ӧмӧй ме тэд висьтавлы, эн мися ӧшиньтӧ восьты, эн ӧшинь дорад мыччась, сёяс ӧд ручыд. Кывзы колӧ кӧ менсьым, аски вӧд ылӧ муна пес керавны, ог кыв горзӧмтӧ. — „Ег-ӧмӧј ме теԁ віԍтавлы, ен міԍа ӧшіԋтӧ воԍты, ен ӧшіԋ ԁораԁ мытчаԍ, ԍојас-ӧԁ ручыԁ. Кывзы колӧкӧ менԍым: аскі-вӧԁ ылӧ муна пес керавны, ог кыв горзӧмтӧ?“
Аскиас пӧльлы кань бара сёян нуис. Руч важӧн нин виччысьӧ каньлысь мунӧм. Аскіас пӧԉлы каԋ бара ԍојан нуіс. Руч важӧн ԋін віԁчыԍӧ каԋлыԍ мунӧм.
Бара кутіс сьывны. Куимысь сьыліс. Петук оз шыась, ланьтӧма. Руч сэсся шуӧ: Бара кутіс ԍывны. Кујімыԍ ԍыліс. Петук оз шыаԍ, лаԋтӧма. Руч сеԍԍа шуӧ:
— Мый нӧ, Петрӧван, кывтӧммӧмыд тай. — „мыјнӧ, Петрӧван, кывтӧммӧмыԁ тај.“
— Эг эськӧ кывтӧммы да. Он менӧ ӧні ылӧд, ог видзӧдлы ӧшиньӧдыд. — „Ег еԍкӧ кывтӧммы-ԁа. Он менӧ ӧні ылӧԁ, ог віԇӧԁлы ӧшіԋӧԁыԁ?“
Руч бара сявкнитіс анькытш да шобді. Сэсся шуӧ: Руч бара ԍавкԋітіс аԋкыщ ԁа шобԁі. Сеԍԍа шуӧ:
— Эн кывзы тэ каньыдлысь. Сёйны кӧ ӧд ме важӧн нин тэнӧ сёйи. Ме тэнӧ вывті радейта, кӧсъя петкӧдлыны тэныд енъюгыдсӧ. Видзӧдлы ӧшиньӧдыд, эн пов. Ме дзебся керка пельӧсад. „Ен кывзы те каԋыԁлыԍ. Ԍојны-кӧ-ӧԁ ме важӧн ԋін тенӧ ԍојі. Ме тенӧ вывті раԃејта, кӧсја петкӧԁлыны теныԁ јенјугыԁсӧ. Віԇӧԁлы ӧшіԋӧԁыԁ, ен пов. Ме ԇебԍа керка пеԉӧсаԁ.“
Ачыс эськӧ бокас ляскысис, дзебсис. Петук кайис лабичӧ, видзӧдӧ ывлаӧ. Ачыс еԍкӧ бокас ԉаскыԍіс, ԇебԍіс. Петук кајіс лабічӧ, віԇӧԁӧ ывлаӧ.
«Муніс эз пӧ бара ручыс-а? Оз тай тыдав-а!» „Муніс ез-пӧ бара ручыс-а? Оз тај тыԁав-а!“
Юрсӧ сюйис ӧшиньӧ. Руч тшапнитіс петукӧс дай пышйӧдіс. Петук эськӧ ёна горзіс да канильӧй эз кыв: зэв ылын вӧлі пес кералӧны пӧльӧкӧд да. Јурсӧ ԍујіс ӧшіԋӧ. Руч-щапԋітіс петукӧс ԁај пышјӧԁіс. Петук еԍкӧ јона горзіс ԁа каԋіԉӧј ез кыв: зев ылын вӧлі пес кералӧны пӧԉӧкӧԁ-ԁа.
Комиӧн
Важ коми гижӧд