БЫРӦДАМ КУЛИГАНИТӦМ!
«Югыд туй» редакцияӧ быд лун воӧ уна письмӧ, коми войтыр норасьӧны том йӧз вылӧ, ёна пӧ сиктъясын найӧ дурӧны да. Рытъясын он лысьт петны ывла вылӧ, регыд зорйӧн юрад косьыштасны либӧ изторйӧн плешкад сетыштасны.
Кыдз толькӧ том йӧз оз дурны. Ӧти селькор гижӧ: «Макар Петыр, Паджгаса детина, пыр лыйлӧ изъясӧн телеграфнӧй сюръявывса чашкаясӧ. Тӧндзи, жугалӧм чашкаяссӧ вежлалӧм бӧрын, сӧмын удитісны на вежлалысьясыс мунны, Петыр босьтіс ыджыд из да пусь-пась вӧчис чашкасӧ», — юалан кӧ Петырлысь, мыйла чашкаяссӧ жугӧдіс, — ачыс оз тӧд.
Со бара Важкуаын том йӧз пыр зыксьӧны, селькор гижӧ: «Важкуаын том йӧз костын век на мунӧ зык да кось. Найӧ пыр на олӧны важ моз — сикт на сикт косясигтырйи... Косясьны заводитысьяссӧ кывйӧн он вермы дугӧдны, колӧ найӧс велӧдны мыждӧмӧн».
Либӧ Ыбын — «Петыр лун аскиӧ, исполком ӧшинь улын, ичӧт Гриша да Китӧ Ӧльӧш Ӧльӧксан ӧти мужикӧс, Педя Иванӧс, мунігкостіыс зэв ёна нӧйтісны. Мездыны некод эз лысьт петны, быдӧн вылӧ уськӧдчӧны пуртӧн».
Сідз со и олӧны коми том войтыр быдлаын — карбердса сиктъясын и ылын деревняясын. Косясигтырйи, матькигтырйи том йӧз колльӧдӧны ассьыныс том олӧмсӧ, том гажсӧ.
Война бӧрын неуна кулиганитӧмыс быттьӧ ланьтыштліс, сӧмын ӧні бара кутіс паськавны да содны. Тӧрытъя «Югыд туй» газетын йӧзӧдӧма Обласьтувса Исполкомлӧн шуӧм (обязательнӧй постановленньӧ). Обисполком шуис чорыда босьтчыны бырӧдны кулиганитӧмсӧ. Постановленньӧ тшӧктӧ быд кулиганӧс, первой на кӧ сійӧ сюрӧ, штрапуйтны, сиктъясын 10 шайтӧдз, карын 100 шайтӧдз; мӧдысь кӧ нин кулиганыд сюрӧ, сэк судитӧ сійӧс суд. Тӧрытъя газетын жӧ гижӧма вӧлі, мый государство пытшкӧсса удж нуӧдан комиссариат лӧсьӧдӧ выль закон, кулиганитӧмысь кӧсйӧны ёна чорыда мыждыны.
Тайӧн он на, дерт, бырӧд косясьӧмсӧ да зыксьӧмсӧ. Колӧ зэв ыджыдтор ещӧ вӧчны. Колӧ сиктъясын чорыдджыка босьтчыны пемыдлун бырӧдан уджӧ. Пемыдлун вӧсна, велӧдчытӧм вӧсна зыксьӧны да косясьӧны коми войтыр. Колӧ лыддьысян керкаяс пыр ёнджыка уджавны, мед том йӧз косясьӧм пыдди, юӧм пыдди лыддьысян керкаын пукалісны.
Медъёна вермас отсавны том йӧзлы бырӧдны кось да зык комсомол. Комсомолечьяс вылӧ видзӧдӧмӧн став том йӧзыс велалас бура овны. Гырысь йӧз сідзжӧ вермасны бур вылӧ велӧдны том йӧзӧс, чорыдджыка кӧ босьтчасны ас костаныс бырӧдны кулиганитӧмсӧ да матькӧмсӧ. Сӧвет власьт босьтчис бырӧдны кулиганитӧмсӧ, миянлы тшӧтш ковмас отсавны сылы.
К.
