МЫЙ ВИЧЧЫСЬӦ ГӦРД АРМИЯӦ МУНЫСЬЯСЛЫСЬ КОМИ СИКТ

Нимкодясигтырйи кутасны мунны 1904 воын чужысь том йӧз Гӧрд армияӧ. Нимкодь налы, коді шогмӧма Гӧрд армияӧ мунны. Гӧрд армияын ӧні олӧм абу важ армияын кодь. Тайӧ кык пӧлӧс олӧм йывсьыс уна нин гижлісны да висьтавлісны. Унаысь сиктъясын кывлывлан сёрни — ошкӧны да сюсьӧн лыддьӧны важ армияӧ ветлысьясӧс на. Ми тӧдам, кутшӧма вӧлі да мый вылӧ сюсьмӧдӧ важ сарскӧй правительство салдатъясӧс. Сэки на да велӧдчытӧм коми сиктса йӧз найӧс вӧлі лыддьӧ ас дорсьыс сюсьӧн. Шуны кӧ, дерт, салдатӧ ветлысь йӧз сюсьджыкӧсь вӧлі лоӧны: найӧ аддзылӧны гырысь карса олӧм озырлысь и гӧльлысь, гӧгӧрвоӧны вӧлі, мый вылӧ велӧдӧ найӧс сарскӧй правительство; мыйсюрӧ мукӧдтор вӧлі тӧдӧныджык сиктса велӧдчытӧм йӧз дорсьыд.

Войдӧр кӧ вӧлі лыддьӧны сюсьӧн важ армияӧ ветлысьясӧс, нинӧм и шуны Гӧрд армияӧ ветлысьяс йылысь. Ӧні найӧс велӧдӧны лыддьысьны, гижны, тӧдмӧдӧны мукӧд государствоясын уджалысь йӧз олӧмӧн, миян сӧвет республикаса олӧмӧн, тӧдмӧдӧ, кыдзи кыптӧ овмӧс да кыдзи сійӧс водзӧ вылӧ кыпӧдны, кутшӧм удж нуӧдӧ коммунист партия, кыдзи удж бурмӧдны сӧветъясын, мӧда-мӧдлы отсасян комитетъясын, кооперативъясын, удждысян тӧвариществоясын, — ставсӧ он вермы лыддьыны, мый вылӧ велӧдӧны Гӧрд армияын том йӧзӧс. Та серти аддзам, кутшӧм сюсьӧн вермасны воны том йӧз Гӧрд армияысь, ёна вермасны найӧ отсасьны сиктын сӧвет удж нуӧдігӧн.

Колӧ оз нӧ тайӧ ставсӧ тӧдмавны том йӧзлы Гӧрд армияын олігӧн? Колӧ. Коми сикт виччысьӧ отсӧг сӧвет удж нуӧдны. Ӧні унаысь сӧветъясӧ, кооперативъясӧ да мукӧд пӧлӧс учрежденньӧясӧ бӧрйысигӧн оз босьтчыны уджавны, шуӧны, ми пӧ ог вермӧй, абу велӧдчӧмаӧсь, огӧ кужӧ лыддьысьны ни гижны. Тадзнад мукӧддырйи лоӧ бӧрйыны велӧдчӧмджык пиысь, кӧть найӧ уджас омӧльджыка кутчысьӧны, сы вӧсна сэсся омӧльджыка став удж мунлывлӧ.

1904 воын чужысь Гӧрд армияӧ мунысь том йӧз вылӧ коми сиктлӧн ыджыд надея. Том йӧзлы тайӧс оз ков вунӧдны. Налы армияын колӧ зіля велӧдчыны, тӧдмавны унджыктор да гортӧ воӧм мысти ас вӧлӧсьтыслы отсавны сӧвет удж нуӧдны, выль олӧм лӧсьӧдны.

В. Фролов.