СТАВМУВЫВСА ТОМ ЙӦЗЛӦН ЛУН
Тулыснас 1915 воын Швейцарияса Берн карӧ чукӧртчылісны конференция вылӧ представительяс дас том йӧз революционнӧй союзъяссянь. Сійӧ конференция вылын шуисны быд ногӧн водзсасьны капиталистъясӧн кыпӧдӧм война дугӧдӧм вӧсна. Медым ӧтувйӧн водзсасьны, шуисны быд государствоын ӧти лунӧ уджалысь том йӧзлы петны демонстрация вылӧ.
Октябр 3-ӧд лунӧ 1915 воын уна государствоын том уджалысь рабочӧйяс вӧчалісны уличаяс вылын демонстрацияяс, тшӧктісны дугдыны воюйтӧмысь, мӧда-мӧдӧс виалӧмысь.
Сэсянь быд во медводдза вӧскресенньӧас сентябр тӧлысьын уджалысь том йӧз уна государствоясын вӧчалӧны демонстрацияяс. Тайӧ демонстрацияяссӧ уджалысь том йӧз оз сӧмын войналы паныд сувтӧдӧм кузя вӧчав. Демонстрацияяснас водзсасьӧны ассьыныс олӧмсӧ бурмӧдӧм вӧсна, венласьӧны капиталистъяс дзескӧдӧмкӧд.
Таво ставмувывса революция дор мунысь уджалысь том йӧз дас кыкӧдысь нин петасны уличаяс вылӧ, петкӧдласны ассьыныс вынсӧ капиталистъяскӧд косясьны, висьталасны ставыслы аслыс коланторъяс йылысь.
Капиталистъяс бара нин паналӧны войнаяс. Найӧ сӧмын сёрнитӧны мир йылысь, а делӧ вылас мӧдарӧ мунӧны. Неважӧн на со уськӧдчылісны Сирия вылӧ, Марокко вылӧ, пыр корсьӧны помка уськӧдчыны СССР вылӧ. Таво Ставмувывса том йӧз праздник лунӧ быд государствоын том йӧз шуасны, мый найӧ важ моз жӧ кутасны водзсасьны капиталистъясӧн войнаяс панӧмкӧд. СССР-са том йӧз ещӧ на ёна кутасны зільны ёнмӧдны Краснӧй армия.
Уджалысь йӧз гӧгӧрвоӧны: сӧмын ӧтувтчасны кӧ ставмувывса уджалысьясыс, найӧ вермасны водзсасьны капиталистъяскӧд. Тайӧ лунӧ революция дор сулалысь том йӧз кутасны зільны ӧтувтны ставмувывса уджалысь йӧзӧс, водзсасьны социал-демократъяскӧд, кодъяс сӧмын торйӧдлӧны уджалысь йӧзсӧ да вузавлӧны капиталистъяслы.
Сӧвет республикаын власьтыс рабочӧйяс да крестьяна киын. Найӧ аслыныс бур вылӧ кыпӧдӧны овмӧс, лӧсьӧдӧны выль оласног. Кымын уна мукӧд государствоса рабочӧйяс аддзыласны миянлысь олӧмсӧ, сымын налы кокньыдджык лоӧ косясьны асланыс капиталистъяскӧд. Ставмувывса уджалысь том йӧз праздник лунӧ том йӧз кутасны корны, мед капиталист правительствояс кутісны ыстыны Сӧвет республикаӧ рабочӧй делегацияяс, йитчыны СССР-са рабочӧйяскӧд.
Капиталист государствоясын том йӧзлы ещӧ тайӧ лунас ковмас косясьны уджалан дон содтӧм вӧсна да уджсӧ кокньӧдӧм вӧсна. Ӧні налы ёна на сьӧкыд уджавны.
Сӧвет республикаса комсомол водзын Ставмувывса уджалысь том йӧз праздник лунӧ сулалӧны мӧд пӧлӧс уджъяс. Налы тайӧ лунӧ колӧ петкӧдлыны ассьыныс вынсӧ, ассьыныс окоталунсӧ да верманлунсӧ овмӧс кыпӧдны, асьнысӧ югдӧдны да йӧз пӧвстас югдӧдан уджсӧ нуӧдны. СССР-ын овмӧс вермас бура кыптыны, вермас лоны ён кутӧд рабочӧйяс да крестьяна костын, сӧмын став уджнас кӧ кутас нуӧдны коммунист партия. СССР-са уджалысь том йӧзлы тайӧ лунас колӧ сувтны коммунист партия ӧтувтӧм, ёнмӧдӧм вӧсна, коммунист партиянас комсомолсӧ веськӧдлӧм вӧсна.
Колӧ кутчысьны ёнмӧдны кооперация, нуӧдны быдлаын удж ковтӧм рӧскодъяс бырӧдӧм вӧсна. Комсомоллы тайӧ лунӧ колӧ ёнмӧдны удж батракъяс пӧвстын, гӧль крестьяналы отсавны ӧтувтчыны, быд ногыс отсавны коммунист партиялы.
