ПАСЬКӦДАМ КОМИӦДАН УДЖ
Сӧветскӧй власьт сетіс быд сёрниа йӧзлы ӧткодь права. Ас кывйӧн ӧні велӧдӧны школаясын, гижӧны нигаяс, газетъяс, пуктӧны спектакльяс, нуӧдӧны удж учрежденньӧясын. Эмӧсь ӧні уна сэтшӧм мӧд сёрниа йӧз, кодъяс важӧн, сар дырйи, эз лысьтны уджавны, велӧдчыны ас кывйӧн, а ӧні роч кывсӧ оз и петкӧдлыны.
Миян обласьтын сідзжӧ мунӧ витӧд во комиӧдан удж (рочӧн кӧ, шусьӧ зыранизация). Сӧмын омӧля кутчысьӧны тайӧ уджас. Оз на быдӧн тӧдны, кутшӧм ыджыд пӧльза лоӧ ас кывйӧн уджалӧмысь. Сэсся ӧти-мӧд морт отсалӧм пыдди торкӧ. Дерт, тадзи водзӧ ог воӧ. Тыдалӧ, ковмас чорыдджыка кутчысьлыны комиӧдан уджад.
Медводзын колӧ лӧсьӧдны тайӧ уджсӧ обласьтувса да уездувса учрежденньӧясын. Налы вӧлі важӧн нин сеталӧма индӧдъяс. Обласьтувса съездъяс вылын бура шулісны: колӧ пӧ ӧдйӧджык вуджны ас кыв вылӧ. Сӧмын шуӧмыс, тшӧктӧмыс век на лои вӧчтӧм. Комиӧдан удж нуӧдысь комиссиялы колӧ чорыдджыка кутчысьлыны, видлавны, кыдзи уджалӧ быд учрежденньӧ, мый нин вӧчӧмаӧсь, мый колӧ водзӧ вӧчны. Коді кутас торкны, падмӧдны, гашкӧ, сэтшӧм йӧзсӧ ковмас и велӧдыштны. Колян во пондылісны велӧдны комиӧн гижны, лыддьысьны. Ӧні сійӧ уджыс тупкысис. Таво колӧ бӧр лӧсьӧдны курсъяс.
Сідзжӧ омӧля мунӧ комиӧдан удж сиктбердса учрежденньӧясын, сӧветъясын, кооперативъясын. Сэні век на гижсьӧны рочӧн, абу лӧсьӧдӧмаӧсь нигаяс. Дерт, тадзи дыр он вермы сибӧдны, матӧдны сӧвет власьт бердӧ крестьянаӧс. Налы зэв сьӧкыд роч кывнад.
Ӧткымын исполком уджалӧны нин комиӧн. Позьӧ шуны, налӧн уджыс мунӧ бурджыка. Коми кыв вылӧ вуджӧмын нинӧм вермытӧм, сьӧкыд абу. Сӧмын водзвывсӧ быттьӧ велавтӧгыд онджык путьмы. Ми тшӧктам быд вӧлӧсьтын ӧдйӧджык вуджны ас кыв вылӧ.
Школаясын ӧні воддза кык восӧ велӧдӧны комиӧн. Мукӧд крестьянин шуас: коминад велӧдӧмысь некутшӧм пӧльза абу, нинӧм вылӧ он велав, некытчӧ бӧрти он сибав. Татшӧм сёрни абу веськыд, абу шогмана. Миян ӧд вежӧрыд, сюсьлуныд вермас регыдджык шедны, кор висьтавлӧны быдӧн ас кывйӧн. Вежӧра юрнад некытчӧ он вош, бӧрти роч кывнад кокньыдджыка велалан. Сэсся уна кывлывлан сэтшӧм сёрни, мый коми газет он велав. Тадзи сёрнитлӧны печӧраса, изьваса, удораса, емваса войтыр. Ми шуам, газетысь велалӧ быд коми морт. Некутшӧм ыджыд торъялӧм кывйын абу. Оз велав сӧмын сэтшӧм морт, коді ас киас ӧтпыр эз босьтлы ассьыным коми газет. Кутам кӧ частӧджыка кывзыны да лыддьыны газетсӧ, сэки регыд велалам.
Миян селькоръяс омӧля на гижӧны комиӧн. Налы колӧ бура кутчысьны ас кывъяд. Сэки ӧдйӧ бырӧдам роч газеттӧ. Локтан тӧлыссянь ми кутам лэдзны «Коми сикт» кыкысь вежонын. Сиктъяссянь ми виччысям ыджыд отсӧг. Энӧй жӧ вунӧдӧй тайӧ шыасьӧм.
