КОЛӦ ТӦДНЫ БЫДӦНЛЫ

Кутшӧм срокъяс вермӧ лоны выльысь вӧчӧм видзьясӧн да муясӧн пӧльзуйтчӧмын.

Обласьтувса Видз-му Управленньӧлӧн та понда лӧсьӧдӧма торъя правилӧ. Правилӧяссӧ сійӧ вӧлі ысталӧма быд волисполкомӧ да тшӧктӧма вӧлі сійӧн крестьянаӧс тӧдмӧдны. Сӧмын уна исполкомын уджалысьясыс ӧнӧдз на асьныс абу сійӧ правилӧсӧ лыддьылӧмаӧсь, кысь нин эськӧ крестьяналы сы йылысь висьтавны да. Исполкомса уджалысьясыд кӧ оз тӧдны, мый гижӧма тайӧ правилӧ вылӧ, крестьянаыд, дерт нин, оз тӧдны та йылысь.

Сійӧ правилӧас индӧма кык сикас срокъяс выль вӧчӧм видзьясӧн да муясӧн пӧльзуйтчӧмын:

а) крестьянскӧй дача пытшкын:

1) Выль видз либӧ му кӧ вӧчны места корсьӧ присаднӧй местаясысь, телятникъясысь, пуштӧсъясысь да посни вӧра местасьыс, сэки позьӧ правилӧ серти сетны пӧльзуйтчыны крестьяниныслы 25 во дыра кежлӧ вотӧ сюйтӧг;

2) Выль видз либӧ му кӧ вӧчны места корсьӧ гырысь вӧраинысь, васӧд лёкджык местаясысь, сьӧртъясысь, кытчӧ уна труд колӧ пуктыны весавнысӧ да бурмӧднысӧ, позьӧ сетны 50 во кежлӧ вотӧ сюйтӧг пӧльзуйтчыны.

б) Казеннӧй леснӧй дача пытшкысь:

1) Первойя сикас местаяссьыс (присаднӧй места, пуштӧсъяс да сідз водзӧ) — 25 во дыра кежлӧ;

2) Мӧд сикаса местаяссьыс (гырысь вӧра, сьӧртъяс да сідз водзӧ) — 45 во дыра кежлӧ.

Ёна кӧ видзсӧ либӧ мусӧ вӧчан да бурмӧдан — мырсӧ перъян, вутшъяссӧ вундан да шыльӧдан, васӧдінъясӧд бӧрӧзда кодйӧмӧн косьтан, гӧрӧмӧн турун либӧ мукӧд культураяс кӧдзныс пондан, ньӧбӧм куйӧд сюйӧмӧн бурмӧдан, — сэки агроном да гидротехник заключенньӧ серти срокыс нюжӧдсьӧ 10−15 воӧдз.

Тайӧ срокъясыс сувтӧдӧны, крестьянскӧй дача пытшкын кӧ му-виддзыс, асьныс крестьянаыс скод вылын, а казеннӧй леснӧй дача пытшкын кӧ — лесничӧй да уездувса да обласьтувса видз-му управленньӧясын.

Позьӧ оз нӧ лӧсьӧдны унджык сикас срокъяс?

Правилӧын индӧма кык сикас сроксӧ сӧмын пример пыдди. Места серти, позьӧ лӧсьӧдны унаджык сикас срокъяссӧ. Правилӧас сувтӧдӧм срокъясыс лыддьыссьӧны медся кузьӧн. Сыысь дыр кежлӧ вотӧ сюйтӧг пӧльзуйтчыны сетны оз позь. Мукӧдлаас, кӧть кутшӧм местаыс абу вӧчӧма выль видзсӧ либӧ выль мусӧ, ставыслы ӧтдыра кежлӧ сетӧны сроксӧ вотӧ сюйтӧг пӧльзуйтчыны, медся ыджыдсӧ. Тадзик абу дзик бур. Выль видзтӧ да выль мутӧ вӧчны абу дзик быд местаысь ӧткодь. Сы вӧсна и срокыс вотас сюйтӧг пӧльзуйтчыныыс оз ков быд места вылӧ ӧткодь лоны. Колӧ срокъяссӧ лӧсьӧдны местаяс серти — кутшӧм местаысь колӧ вӧчны выль видз либӧ му, сы серти и сувтӧдны срок. Позьӧ лӧсьӧдны татшӧм сикас срокъяс:

1) Пуштӧсъясысь, телятникъясысь, присаднӧй местаясысь да посни кустарникаинъясысь вӧчны — 5 восянь 10 воӧдз; 2) Посни кустарника васӧд да вутшкӧсь местаысь — 15 восянь 20 воӧдз; 3) Посни вӧра бур кос местаясысь — 10 восянь 15 воӧдз; 4) Посни вӧра васӧд да вутшкӧсь лёк местаясысь — 20 восянь 25 воӧдз; 5) Пес вылӧ шогмана вӧра бур кос местаысь — 25 восянь 30 воӧдз; 6) Пес вӧра васӧд да вутшкӧсь местаясысь — 30 восянь 35 воӧдз; 7) Гырысь вӧра, бур кос местаясысь — 35 восянь 40 воӧдз; 8) Гырысь вӧра васӧд да мукӧд лёк нюра местаясысь — 40 восянь 50 воӧдз. Мукӧд вӧлӧсьтас та ног нин и заводитӧны вӧчны, сӧмын оз на быдлаын. Колӧ быдлаын тадзи пуктыны тайӧ удж.

С. Д. Куклин.