КЫДЗИ ЗОРӦДАВНЫ БОБӦНЯНЬ

Турун кӧдзӧм обласьтын воысь воӧ содӧ. Ёнджыка кӧдзӧны бобӧнянь (клевер). Тайӧ турунлӧн подйыс кыз. Под пытшкӧсас ваыс-сӧкыс зэв уна. Сы вӧсна тайӧ туруныд косьмӧ зэв дыр. Мича поводдя дырйи ковмас лун-мӧд-коймӧд куйлӧдны-косьтыны. Мичаа тшыктӧм вылӧ косьтігӧн ковмас нӧшта бергӧдлыны, вӧрӧшитны. Бергӧдлігӧн медся чӧскыд пӧтӧс листъясыс пыркалӧны-чирссьӧны. Турунлӧн джын доныс пӧтӧмсьыс бырӧ.

Мукӧдлаас медся ёна (Финляндияын) татшӧм турунтӧ косьтӧны со кыдзи. Заптӧны мичаа шыльӧдӧм, ёсь йыла (йылыс нарошнӧ ёсьтыссьӧ) майӧгъяс нёль кымын аршын кузя. Бытшкан ладор помсяньыс аршын да джын сайті розьӧдӧны майӧгсӧ напаръяӧн. Сысянь аршын сайті бара розьӧдӧны и сідз водзӧ. Майӧг кузялаыс лоас 3−4 розь.

Майӧгыс бытшкыссьӧ муас куим весьт судта. Бытшкӧм бӧрын первойя розяс сюйӧны бедь — дас вершӧк кузяӧс. Беддьыс кыкнанладорас лоӧ ӧткузяӧн. Сы бӧрын заводитчӧны тэчны. Турун пластыс тэчсьӧ пӧперега бедь вылас гӧгӧрбоксяньыс. Зорӧдыс лоӧ гӧгрӧс турун юр модаа. Тэчигӧн ёна личкавны-топӧдны оз ков. Кор зорӧдыс лыбас мӧд розьӧдзыс, сэтчӧ сюйсьӧ бара сэтшӧм жӧ бедь. Тайӧ бедь вылӧ тэчсьӧ сідзи жӧ и сідз водзӧ. Туруныс тэчсьӧ майӧг йылӧдзыс.

Быд майӧг гӧгӧр тэчсьӧ 3−4 пуд турун. Асъя ытшкӧм позяс тэчны рытъявылыс. Турун тадзи тэчӧмӧн, кӧть и зэра поводдя дырйи, оз тшык. Тадзи жӧ позьӧ тэчны и мукӧд турунъяс, бобӧняньысь кындзи. Гӧгӧрбоксяньыс зэв лӧсьыда косьмӧ.

Тэчсьӧм бӧрын зорӧдысь ӧшйӧм туруныс куранӧн сынавсьӧ.

Тавося зэра войяс дырйи нӧшта бур татшӧма тэчӧмыд. Майӧгъяс позьӧ заптыны водзвыв — тулыссянь. Турун ваялӧм бӧрын бурджык лоас майӧгъяссӧ нетшкыны и чукӧртны ӧтчукӧрӧ.