ОЗ КӦСЙЫНЫ МИРӦН ОВНЫ
Рабочӧй да крестьяна власьт оз кӧсйы некодкӧд воюйтны. Сійӧ быдӧнӧс корӧ сыкӧд овны мирӧн. Сӧвет правительство кодсюрӧкӧд (Турциякӧд, Литвакӧд) лӧсьӧдіс нин договор мӧда-мӧдкӧд не воюйтӧм йылысь (гарантийный договор) дай быд государстволысь корӧ вӧчны сэтшӧм жӧ договор накӧд. Сӧмын капиталист государствоясыд кыв вылас оз кӧсйыны косясьныд, асланыс рабочӧйяссянь да крестьянасяньыс. Делӧ вылас найӧ пыр лӧсьӧдчӧны косясьны.
Ӧні неважӧн Сӧвет правительство прибалтийскӧй государствояс дінӧ: Латвиялы, Эстониялы да ещӧ Финляндия дінӧдз шыасьліс жӧ мӧда-мӧдкӧд не воюйтӧм йылысь договор вӧчны. Найӧ веськыда эз висьтавны вочасӧ, кӧсйӧны оз договорсӧ вӧчнысӧ, а мӧдӧдісны мӧда-мӧд вылас ыстысьны да быдпӧлӧс помкаяс корсьны — зілисны кадсӧ нюжӧдны. А асьныс вӧлӧм гусьӧн чукӧртчалӧны да сёрнитӧны ӧтувтчыны СССР вылӧ. Медъёнасӧ сэні зільӧ Польша. Англия да Польша кыдз-мый вермӧны сувтӧдӧны миянлы паныд тайӧ посньыдик государствояссӧ.
Латвиялы да Эстониялы миянкӧд лӧсьыда овны эськӧ вывті бур — позьӧ нуӧдны миянкӧд вузасян удж, сэтчӧс уджалысь йӧзлы эськӧ кокньыдджык вӧлі овныс. Сӧмын юръясыс англияса сьӧмнад уджалӧны Англия тшӧктӧм серти, быд ногыс зільӧны вӧчны омӧль СССР-лы.
Эстониясянь Мӧскуаын вӧлі представительыс Бирк. Сійӧ неважӧн Эстонияса правительствоыслысь корис лэдзны сійӧс дзикӧдз став уджсьыс. Ӧткажитчӧм вӧснаыс эстонияса газетъясас Бирк йывсьыс зэв омӧльторъяс кутӧмаӧсь гижны да Биркыс миян «Известия» газетӧ тшӧктіс печатайтны гижӧд. Сійӧ гижӧдас Биркыс шуӧ: Эстония пӧ оз вермы овны зыкын орчча государствояскӧд. Сылы пӧ колӧ овны ставыскӧд лӧсьыд, бура волысьӧмӧн. Сӧмын пӧ эстонияса генеральнӧй штаб да ӧткымын министръяс (медсясӧ нин мукӧд государство кост удж нуӧдысь министр Пийп) оз кӧсйыны тайӧс гӧгӧрвоны. Найӧ уджалӧны кутшӧмсюрӧ государствояс тшӧктӧм серти, нуӧны эстонияса йӧзсӧ ёна омӧльлань. Ме пӧ тӧда — Эстониялы зэв колӧ овны ӧтув СССР-кӧд, кор СССР-ыс шуис Эстониялы лӧсьӧдны сыкӧд договор мӧда-мӧдӧс не вӧрзьӧдӧм йылысь, ме пӧ пыр зіли сійӧ договорсӧ вӧчны. Сӧмын пӧ эстонияса генеральнӧй штаб да мукӧд государствояс кост удж нуӧдысь министр оз и кӧсйыны сёрнитны договор вӧчӧм йылысь. Вӧлӧмкӧ, Биркыд сулалӧ СССР-кӧд ӧтувтчӧм дорыд да весиг генеральнӧй штабыс кӧсйӧма Бирксӧ гусьӧн вины.
Ӧні Биркыс «Известия» газетӧ ыстӧма мӧд письмӧ. Эстонияса газетъясад воддза письмӧыслы вӧлӧм паныд гижӧны да, тайӧ письмӧас Биркыс гижӧ, ставыс пӧ воддза гижӧдыс менам збыль. Эстония пӧ важӧн нин нуӧдӧ мукӧд государствояскӧд да Польшакӧд гуся сёрни вӧчны союз СССР вылӧ.
Эстонияын, Латвияын да Финляндияын юралысьясыс оз уджавны став йӧзыслы бур вайӧм вылӧ. Англия да Польша тшӧктӧм серти кыскӧны йӧзсӧ войналань, гӧльмӧмлань.
