ГӦРД КОДЗУВПИ

(Коми пиян)

«Но окма: эз вӧв зарни (плащ чукыръясас), эз вӧв эзысь, эз вӧв вӧвлӧмтор (веськыдлун), мӧдтор кутшӧмкӧ донатор вӧлі, нӧ (куш) ичӧтик кага, кага нӧ вӧлі узьӧ (куш ичӧтик узьысь кага)».

Оскар Уайльдысь «Кодзувпи».

Эськӧ дыр на узис сьӧд вӧр шӧрын, парма кузя тайӧ кагаыд, эз кӧ олӧмыс водзӧ воссьы, эз кӧ паськав, эз кӧ воны-локны кага бердӧ быдмыштӧм нин коми мортъяс, коми войтыр, коми котыр, эз кӧ найӧ кагаӧс ньыв пу лыскӧн тӧбны, эз кӧ сюмӧд чуманӧ полігтырйи, небыд киӧн пуктыны, эз кӧ шоныд моздорас босьтны, эз кӧ нуны шоныд ломтысян-тшынасян чомйӧ-керкаӧ, эз кӧ бура быдтыны пу чукӧръяс костын, войвывса турунъяс костын.

Быдтігас кӧ коми сьыланкывъяс, коми сёрниногъяс, коми мӧвпалан ногъяс вирас-сӧнас, юрас-вемас эз кӧ паськыд олӧмын сюйны, лунысь лунӧ, воысь воӧ. Быдмыштӧм коми мортъяс, коми пиян, коми нывъяс кагаӧс бура тӧбисны, шульӧн гартісны, кӧчвӧньӧн, озйӧн, чорыда кианыс босьтісныс, пӧлялігтырйи сьӧлаоз исӧн шоныд гортӧ, шоныд чомйӧ-керкаӧ ӧдйӧ пуктісныс, котӧртӧдісныс, зэв небыдика мудзӧм киясӧн пуктісныс шоныд паччӧрӧ, бура шебралісныс.

Кагатор горӧдіс: сідз-тадз, эз комиӧн, эз рочӧн, эз мукӧд ног. Кагаӧс пондісныс быдтыны, вердны-юктавны, весавны-мыськавны, сьывны сы дырйи коми сьыланкывъяс, коми сёрниногъясӧн, коми мӧвпалӧмъяс йылысь, коми олӧм йылысь. Небыд пельнас сӧстӧм кага кывзіс, лунысь лунӧ, воысь воӧ пӧри сійӧ коми сикас, коми нога мортӧ, пасьтасис коми ногӧн, овны пондіс гӧгӧр коми йӧз ногӧн. Морт, коми морт, кагаысь быдмӧм, коми войтырлысь аддзис уджалӧм-пессьӧмсӧ — дзик нин рочӧ пондыліс ачыс пӧртчыны, став олӧмыс рочӧ вӧлі пӧртӧ витсё во саяс.

Коми морт медвойдӧр полігтырйи сьӧлаӧн чипӧстіс, сэсся чорыдджыка горӧдіс дзодзӧгӧн комиӧн сёрнитны, сьывны, мӧвпавны, овны. Ичӧтик кагаӧ олӧмыс сійӧс пӧртліс, пондіс йывмӧм бӧрті быдмыны узьысь кага — коми гижӧд чукӧръяс выль вылӧ, мортӧ нин пӧртчӧ-пӧрӧ, пальӧдӧ, чуксалӧ, тойлалӧ коми йӧзӧс водзӧ быдмыны, сувтлытӧг.

Сійӧ кагасӧ тӧбӧмаӧсь коми гижысьяс, быдтӧны коми сьылысьяс, пӧлялӧны коми мӧвпалысьяс, керӧны-вӧчӧны олӧм тӧдмалысьяс-нуысьяс.

Колӧ бура видзны тайӧ кагасӧ, лым шӧрӧ эновтӧмасӧ, бура видзны сылысь видзысьсӧ-видзалысьсӧ, видзысьяссӧ: коми йӧзӧс, коми гижысьясӧс. Бура-ӧ видзам?

[...]

мӧд пӧлӧс сёрни водзӧ кежлӧ, дыр кежлӧ.

Дзули-дзоли, дзили-дзоли, зиль-зёль: югдӧ. Тун менам узьӧ. Мый нӧ югдӧ, мый нӧ тунӧй узьӧ? Луныс кӧ югдӧ, менам тунӧй пыр на узьӧ, узигтырйиыс садьтӧг чердлӧ-висьӧ туныд, куйлӧ, ӧтарӧ мортыд, эбӧссьыс усьӧ, эбӧснас усьӧ. Зиль-зёль, зиль-зёль, дзоли-дзули, — дӧзмыштӧдз...

Татысянь ылӧ тыдалӧ... Тунӧ-танӧ, тяпӧ-тяпӧ тапиктӧ, тшын-тшын, тшынӧн-тшынӧн, тшын-тшын — йӧйтӧдлӧ...

Джын-джын, джынйӧн-джынйӧн, джын-джын — пессьыштчӧ...

Татысянь уна тыдалӧ. Гӧгӧр-гӧгӧр гӧгӧр-гӧгӧрвоышттӧм.

Вем-вем, колӧ-колӧ, вӧсна тӧдантӧм...

Мус-мус, муса-муса, пельӧй сьӧдмытӧдз.

Габӧ Педӧр Ӧльӧксан пи.