КУТШӦМ КОКНЬӦДЪЯС СЕЛЬХОЗНАЛОГЫСЬ СЕТСЬӦ ВЫЛЬ ЗАКОН СЕРТИ КРЕСТЬЯНАЛЫ

Общественнӧй кӧдзаяс мынӧны налогысь.

Мӧда-мӧдлы отсасян комитетлӧн кӧ кӧдзӧма сю ли ид, сійӧ муясыс сельхозналогысь мынӧны, абу кӧ кӧртмалӧма муясыс торъя крестьяналӧн.

Сельскӧй обществолӧн кӧ приговор кузя кӧдзӧма общественнӧй кӧйдыс запас вылӧ сиктас, сэтшӧм муясыс сідзжӧ мынӧны налогысь выль закон кузя. Сельскӧй общество кӧ видзӧ ӧшкӧс, общественнӧй виддзыс мынӧ жӧ налогысь (куим десятина ӧти ӧш юр вылӧ).

Сетсьӧ кокньӧд выль местаӧ овмӧдчысьяслы (переселенечьяслы).

Выль закон серти, ыджыд кокньӧд сетсьӧ выль местаясӧ овмӧдчысьяслы (петӧны кӧ найӧ земельнӧй закон кузя, не аснаукӧн).

Петӧма кӧ крестьяниныс сэтшӧм выль местаӧ, кытӧн колӧ ёна уджавны (мыръяс перйыны, канаваясӧн мусӧ косьтыны), сэтшӧм крестьянаыс мездыссьӧны сельхозналогысь вит во кежлӧ.

Выль местаыс кӧ шыльыд, вӧртӧм (целина — рочӧн шуны) да сэтӧн некод абу нянь уджавлӧма, сэтшӧм местаӧ петысь крестьяна мездыссьӧны налогысь куим во кежлӧ выль местаас вуджӧмсяньыс-кадсяньыс.

Сэсся мукӧд местаясӧ петысьяслы, кытӧн оз ков ёна мырсьыны стрӧйба сувтӧдӧм кындзи, крестьяна мездыссьӧны налогысь ӧти во кежлӧ вуджӧмсяньыс.

Ӧтувтчӧмӧн видз-му уджалӧмысь эм кокньӧд сельхозналог пуктігӧн.

Сельскокӧзяйственнӧй коммунаяслы, артельяслы да тӧвариществояслы сетсьӧ кокньӧд налогысь (абу кӧ налӧн медалӧма уджалысьяссӧ): 25 прӧчент скидка став налогсьыс, абу кӧ торъя муяс ещӧ шленъясыслӧн; эм кӧ торъя муясыс, сетсьӧ 10 прӧчент скидка налогсьыс, коді усьӧ общественнӧй видз-муяс вылас.

Мукӧд крестьянаыс ӧтувтчӧмаӧсь сӧмын ӧтув уджавны асланыс видз-мусӧ: эм налӧн машинаяс, бур кӧйдысъяс да мукӧдпӧлӧсторъяс. Сэтшӧм кооперативнӧй тӧвариществояслы сетсьӧ скидка налогсьыс 10 прӧчент, эм кӧ налӧн прамӧй устав, да сійӧ уставсӧ кӧ мыччӧдласны волисполкомса служащӧйяслы вот лӧсьӧдігас.

Кутшӧм кокньӧдъяс сетсьӧны красноармееч кӧзяйствояслы.

Краснӧй армияын да Краснӧй флотын служитысьяслы сетсьӧ уна кокньӧд. Первой-кӧ шуны, найӧ едок лыдӧ босьтсьӧны (лыддьыссьӧны) асланыс кӧзяйствоясас.

Сэсся мездыссьӧны куим четверть налогысь со кутшӧм красноармееч кӧзяйствояс: доходыс кӧ красноармееч кӧзяйствоас ӧти едок вылас усьӧ этшаджык кык необлагаемӧй минимумысь, сэк татшӧм кӧзяйствоыс мездыссьӧ куим четверть налогысь. Ӧти едок вылас кӧ усьӧ доходыс кык необлагаемӧй минимумысь унджык, сэк красноармееч кӧзяйство мездыссьӧ джын налогысь, абу кӧ красноармеечысь ӧприч мукӧд уджалысь роботник (трудоспособный мужчина); эм кӧ ещӧ уджалысь роботник, мездыссьӧ четверть налогсьыс. Босьтам пример. Красноармееч Ракинлӧн Дереваннӧйса вӧлӧсьтулысь гортас 5 едок; сыысь ӧприч некод вына роботник абу, став доходсӧ кӧзяйствосьыс волисполком лыддьӧма 250 шайт; ӧти едок вылас усьӧ доходыс 50 шайт. Необлагаемӧй минимумыс тайӧ вӧлӧсьтыслы Обисполком шуӧма (постановленньӧ серти) 34 шайт. Кык ыджда необлагаемӧй минимумыс лоӧ 68 шайт. Сідзкӧ Ракин кӧзяйстволы колӧ шыбитны став налогсьыс куим четвертьсӧ.

Красноармейскӧй льготаяс сетсьӧны выль закон серти ГПУ-ын да конвойнӧй стражаын служитысь красноармеечьяслы, став армейскӧй начальникъясыслы, сэсся коді призывайтчас таво арнас, военнӧй да трудӧвӧй инвалидъяслы, сэсся велӧдчысьяслы совпартшколаясын, рабочӧй факультетъясын, гырысь школаясын да техникумъясын.

Мукӧд пӧлӧс кокньӧдъяс налогысь.

Шер кӧ жугӧдас кӧдзаяс либӧ няньяс, сотчас кӧ стрӧйбаяс, либӧ кулас кӧ вердысь роботникыд семьяад, крестьяналы колӧ корны кокньӧд налогысь: сетны заявленньӧ вӧлӧсьтувса налогӧвӧй комиссияӧ. Комиссияыс первой видзӧдлас — ыджыд-ӧ убыткаыс лоӧма, сы бӧрын сетас скидка налогсьыс либӧ дзикӧдз мездас. Оз ков сӧмын кольны сроксӧ заявленньӧ сетӧм вылас.

Со кутшӧм уна кокньӧд сетсьӧ крестьяналы сельхозналогысь выль закон серти.

Щетинин.