МӦСЪЯСЛӦН КОК ВИСЯН ПӦРӦС
Гожӧмын зэв уна мӧслӧн висьӧ кок. Крестьяна кок висьӧм вылӧ видзӧдӧны кыдз пӧрӧса висьӧм вылӧ. Унджык мӧскыслӧн кокъяс висьӧны ӧткодя, сӧмын ӧти мӧслӧн висьӧмыс нюжалӧ, мӧдлӧн бурдӧ регыд. Тайӧ висьӧмсӧ шуӧны «кок висян пӧрӧсӧн», а скӧт докторъяс шуӧны Panaricium. Тайӧ висьӧмыс зэв лёк, шоч мӧслӧн регыдӧн бурдӧ ачыс. Уна мӧс висьӧны лечиттӧг тӧлысьӧн. Уна мӧскӧс лоӧ начкыны коктӧмла. Бура чередитӧмӧн тайӧ висьӧмыс бурдӧ куим лунсянь дас лунӧдз.
Скӧтлӧн кӧ лоӧ ичӧтик рана, «кок висян пӧрӧс» вермас сюрны васӧд местаысь вӧля вылын ветлігӧн. Абу кӧ ыджыд ранаыс, сійӧ бурдӧ, а висьӧмыс кольӧ кок пытшкас. Первой казялӧны мӧслысь чотӧм. Видлалӧмӧн аддзан пыкӧс гыж вевдорті. Ранаыс кӧ бурдӧма, кокыс дыр оз бурд либӧ писькӧдӧ аслыс туй мӧс гыж костті. Письтӧм бӧрын, пыкӧсыс кӧ бырӧ да пырысьтӧм-пыр оз бурд дойыс, кок висьӧмыс бурдӧ, сӧмын колӧ чередитны. Тайӧ висьӧм пондаыс жӧ чашйылӧ да вежсьывлӧ гыжйыс.
Лечитны тайӧ висьӧм позьӧ гортад. Висян коксӧ колӧ мичаа мыськавлыны, быд лун дьӧгӧдя дэбыд (мед киыд терпитӧ) ваӧн. Пуан ва пытшкӧ дьӧгӧдьсӧ колӧ пуктыны витӧд юкӧнсӧ. Мыськалӧм бӧрын коксӧ колӧ косӧдны мичаа, эм кӧ рана, мавтны сійӧс йодӧн да кӧртавны мича рузумӧн. Рана туяс кӧ чепӧссьӧма яй тор, колӧ киськалыштны ичӧтика купоросӧн. Мед купоросыс оз сот мукӧдлаті, коксӧ бара жӧ кӧрталӧны да мӧскӧс видзӧны косінын.
Гыж вевдорса омӧлик пыкӧс позьӧ лечитны мӧд ногӧн, сӧмын колӧ лекарство босьтны скӧт лечитан аптекаысь. Лекарство шусьӧ креолинӧн. Мӧс кок мыськалӧм бӧрын колӧ сувтӧдны сійӧс лекарствоа дэбыд ва пиӧ (мед терпитӧ кок) 10–15 минут кежлӧ быд лун. Креолин лекарство пуктыссьӧ ӧти сёян пань кык парта дэбыд ва вылӧ (ваыс сэки лоас йӧв кодь). Татшӧм ва пиас и колӧ видзны мӧс кок 10–15 минут. (Ведра, шайка дозъясысь лекарство мынӧ бура). Креолина ва пиын видзӧм бӧрын коксӧ бара жӧ колӧ кӧртавны мича рузумӧн да мӧскӧс видзны косінын. Кок гыж дін ранаяс мавтны эм бара мӧд лекарство — шусьӧ «настойка алоэ» (F‐rae Aloe). Сійӧс судзӧдны позьӧ бара жӧ сӧмын аптекаысь. Тайӧ лекарствоясыс эмӧсь быд аптекаын.
Н. Нахлупин.
