КОЛӦ КОМИ СЬЫЛАНКЫВ

 

Сиктъясын том йӧз зэв на омӧля кужӧны сьывны комиӧн, оз тӧдны коми сьыланкывъяссӧ. Зэв эськӧ окотитӧны коминад сьывныд да, зэв ёна радейтӧны коми сьыланкывтӧ да, сӧмын оз кужны, оз тӧдны. Сиктъясын том нывъяс-зонъяс роч сьыланкывтӧ оз радейтны сэтшӧма, кутшӧма комиӧс: он пӧ гӧгӧрво дай абу пӧ интереснӧ.

Вой пукны либӧ рытын гуляйтны мунасны да, век сьылӧны мыйкӧ да мыйкӧ, налы ӧд гажтӧм сідзтӧ овныд. Сэсся сэні пукалан мозыс да сьылан мозыс и лӧсьӧдасны (асьныс) коми частушкаяс. Сьывны комиӧн оз кужны, оз тӧдны коми сьыланкывтӧ — быть ӧд мыйкӧ лӧсьӧд. Мукӧддырйи ставсӧ сэтшӧм частушкаясад гудраласны — рочсӧ и комисӧ. Лӧзымса нывъяс асьныс вель уна жӧ частушкаяс лӧсьӧдӧмаӧсь. Мукӧдыс ещӧ зэв лӧсьыдӧсь. Босьтам кӧть тайӧ кыкторсӧ:

 

Неужели куръя чери

Коркӧ тайӧ повзьылас,

Неужели менам милӧй

Коркӧ тайӧ лӧгасьлас.

Кватитчи кӧ, куръя чери

Ставыс сійӧ повзьӧма,

Кватитчи кӧ, менам милӧй

Век кежлӧ лӧгасьӧма.

 

* * *

 

Кымӧр локтӧ, кымӧр локтӧ,

Ог тӧд, ог тӧд, зэрас оз;

Другӧй локтӧ, милӧй локтӧ,

Ог тӧд, ог тӧд, узяс оз.

Кымӧр локтіс, кымӧр локтіс,

Ёна, ёна и зэрис;

Другӧй локтіс, милӧй локтіс,

Ёна, ёна любитіс.

Купайтчи ме визыв ваын.

Ылӧдз менӧ кылӧдіс;

Любитлі ме муса зонмӧс,

Ылӧдз жӧ и нималіс.

 

Татшӧм асланыс лӧсьӧдӧм частушкасӧ нӧшта уна на сьылӧны. Сэсся татшӧмторъяссӧ ӧтлаавласны-йитласны да бура кузь сьыланкывйӧ лӧсьӧдласны:

 

Небесаын уна кодзув,

Шондіысь югыд абу;

Лӧзым кузя уна зонъяс,

Любӧысь муса абу.

Берег дорын уна зонъяс,

Ставыс югыд колоша;

Видзӧді да, видзӧді да,

Менам милӧйӧй абу.

Ок милӧйӧй, милӧйӧй,

Куслытӧм ӧзъян сиськӧй;

Ӧзйин, ӧзйин дай кусін,

Любитін да эновтін.

Менам вӧлі мича сад,

Ӧшинь вывтӧг оз чветит;

Менам вӧлі муса друг,

Ӧшинь увтӧг оз прӧйдит.

Ой другӧй, муса другӧй да,

Рытъя виччысянторйӧй;

Рытъя виччысянторйӧй да,

Асъя колльӧданторйӧй.

Асъя колльӧданторйӧй да,

Войся сӧветуйтӧмӧй;

Войся сӧветуйтӧмӧй да,

Лунся сёрнитанторйӧй.

Лунся сёрнитанторйӧй да,

Ёна жӧ нин мича тэ;

Ёна жӧ нин мича тэ да,

Дзик ӧд роч сӧкӧл кодь,

Мича пипу лист-кор кодь.

 

Тайӧ со лючкиджык нин артмӧма, дзик комиӧн моз, весиг грамотнӧй мортыс оз куж лӧсьӧдны. Со ӧд кутшӧма радейтӧны коми сьыланкывтӧ — весиг асьныс лӧсьӧдлӧны. Миян омӧля на печатайтӧны сьыланкыв нигаяс, газетын оз жӧ овлы коми сьыланкывъясыд; том йӧзлы некысь босьтны сьыланкывъяссӧ дай некод оз велӧд найӧс коми сьыланкывъяссӧ лӧсьӧдлыныс да сьывныс.

Мыйла эськӧ сиктса грамотнӧй йӧзыс да коми гижысьяс оз босьтчывны тайӧ удж дінӧ: судзӧдны коми сьыланкыв нигаяс да велӧдны сьывны том войтырӧс, чукӧртны да лӧсьӧдлыны йӧзкост сьыланкывъяс (частушкаяс), аслыныс гижны комиӧн сьыланкывъяс. Тайӧ удж вӧчны колӧ отсавны став водзын мунысь сиктса войтырлы, велӧдчыштӧм йӧзлы. Коми сиктын том йӧз корӧ коми сьыланкыв — колӧ сетны налы коми сьыланкыв, колӧ велӧдны найӧс сьывны.

 

С. И.