ЛИТОВКАӦН ЫТШКӦМ
Неважӧн ме сёрнитлі Зӧвсьӧртса (Емдін уездысь) мужикъяскӧд ытшкӧм йылысь. Найӧ шуӧны: во дас вит сайын пӧ миян эз вӧв весиг ӧти литовка, а ӧні пӧ ӧти гӧрбыш коса нин эз коль. Первӧй воясас пӧ ёна сы йылысь муніс сёрни. Коді косатӧ кулитӧ, коді литовкатӧ, а ӧні некод нин коса вылад оз видзӧдлы, ставыс ытшкӧны литовкаӧн.
Мыйӧн бур литовкаыс.
Литовкаӧн косаӧн дорысь ытшкыны кокньыдджык. Ытшкӧны сувтсӧн, куртігмоз жӧ. Косаӧн ытшкысь серти литовканад содӧ куим мында. Мужикъяс босьтӧны аршын да джын кузя литовкаяс (6 весьтаӧсь), а нывбабаяс вит весьтаӧс. Ытшкӧмыс сійӧн ворсӧм кодь, сӧмын колӧ велӧдчыны клёпайтны (дорсӧ накӧвальня вылын вӧсньӧдны). Лэчталігас ортсыланьӧ йывсӧ кутӧмӧн дінсяньыс йылӧдзыс лэчтавсьӧ ки мыш выв.
Кыдзи лӧсьӧдӧны литовкасӧ.
Литовкаӧс лӧсьӧдӧны веськыд кузькодь шайтӧ. Шайтыс колӧ ытшкыссьыс весьтӧн дорысь кузьджык. Веськыд киад кутан письыс лӧсьӧдсьӧ сідз: кок бердад кӧ муас сувтӧдан сійӧ шайтсӧ, мед сійӧ письыс лоӧ ытшкысь тазӧвӧй лы пом весьтас (мукӧдлаын сійӧ лысӧ шуӧны креста лыӧн), вӧнясянінысь улынджык. Вутшкӧсинті ытшкигӧн письыс весьтӧн кымын лэдзсьӧ увлань. Литовкасӧ пуас садитны колӧ со кыдзи: ытшкысьыс босьтӧ шайтсӧ да помсӧ пуктӧ муас морӧс водзас. Сы бӧрын веськыд кинас вылысӧдыс кутчысьӧ пельпом весьтас да сойсӧ нуӧ литовка пунас ортсылань сой веськавтӧдзыс. Литовкасӧ пу бердас крепитігӧн колӧ лӧсьӧдны сідз, мед тадзи пусӧ кутігад дорыс видзӧдӧ ытшкысь вылас. Веськыдлань кӧ кутас видзӧдны ытшкигас, лоӧ копыртчыштны да и ныжаджык кутас ытшкыны, а шуйгалань кӧ, лэчыдджык лоӧ, сӧмын ӧдйӧджык кутас ныжмыны. Буретша кӧ ас вылад видзӧдӧ, сэки лоӧ медся бур.
Колӧ оз лӧсьӧдны литовкаяс.
Миянладорын ытшкан машинаясӧдз, дерт на, ылын. Та серти кӧ, ме ногӧн, колӧ лӧсьӧдны литовкаяссӧ быд коми крестьянинлы да заводитны ытшкыны сійӧн. Косаыд моз жӧ ӧткодя сійӧн позьӧ ытшкыны сён, вутшкӧсин и чорыд вӧрвыв турунъяс, сӧмын колӧ велӧдчыны сійӧс лэчтавны. Лэчтавныс пӧ ӧти гожӧмӧн и велалан, ачыс сійӧ велӧдӧ.
Гӧрба косаӧн ытшкысь коми войтырлы колӧ видзӧдлыны та вылӧ бурджыка да босьтчыны литовка бердӧ.
Коми Мишӧ.
