СТАВМУВЫВСА КООПЕРАЦИЯ ЛУН

Талун ми празднуйтам ставмувывса кооперация лун, ставмувывса уджалысь йӧзӧс тӧдмӧдам кооперациякӧд, лыддям ассьыным выннымӧс, видзӧдлам асланым удж вылӧ да корсям туй водзӧ уджавны.

Ӧні СССР-ын да мукӧд государствоясын тайӧ лунсӧ празднуйтӧмыс абу ӧткодь. Капиталист государствоясын кооперациялы оз сетсьы отсӧг, кооперация уджалӧ ас выннас да сы кындзи вермасьӧ ещӧ аслас врагъясыскӧд — частнӧй капиталкӧд. Зэв сьӧкыда инмӧ кооперация вылӧ озыр йӧзлӧн власьт дорас пукалӧмыс. Найӧ зэв ёна оз радейтны кооперациясӧ, мырсьӧны сійӧс кисьтны, пуктӧны кооперация вылас зэв ыджыд налогъяс да мукӧд ног падмӧдӧны уджсӧ.

Кооперация сэтшӧм государствоясас быдмӧ зэв надзӧн, оз сылы лэдзны быдмынысӧ.

Сы кындзи, сійӧ кооперацияас юралысьясыс озыр йӧз дор сулалӧны.

Меньшевикъяс, озыр йӧз дор кооперацияын пукалысьяс висьталӧны, кооперациялы пӧ оз ков вермасьны озыр йӧзкӧд. Вермасьтӧг пӧ позьӧ кооперация пыр воны социализмӧ. Кор пӧ заводитчас уджалысь йӧзлӧн озыр йӧзкӧд вермасьӧм, сэки кооперациялы колӧ овны шы ни тӧв, некоднаныслы пӧ оз ков сетны некутшӧм отсӧг. Висьтавнысӧ найӧ эськӧ и висьталӧны да, вӧчнысӧ вӧчӧны мӧд ногӧн. Найӧ отсалӧны озыр йӧзлы уджалысь йӧзкӧд вермасигас. Оз на вун, кыдзи найӧ отсавлісны война дырйи (1914–15 воясӧ), отсавлісны Колчакъяслы, Деникинъяслы да мукӧдъяслы Рочмувывса революциякӧд вермасигӧн. Некутшӧма эз шыасьлыны некытчӧ Италияса да Болгарияса фашистъясӧн погромъяс кооперативъясын вӧчалігӧн.

Ӧні неважӧн миян роч кооперация шыасьліс Ставмувывса кооперациялӧн ӧтувтчӧм (альянс) дінӧ Англияса бастуйтысь йӧзлы кооперациясянь отсӧг сетӧм йылысь. Сӧмын ӧтувтчӧмыс (сэні унджык юралысьыс озыр йӧз дор мунысьяс да меньшевикъяс) некутшӧм отсӧг эз сет. Та вӧсна Ставмувывса уджалысь йӧзыс лунысь лунӧ скӧрмӧны асланыс кооперацияын юралысьясыс вылӧ.

Дзик мӧд ногӧн тайӧ лунсӧ ми празднуйтам СССР-ын. Миян власьт дор сулалӧны асьныс уджалысь йӧзыс. Найӧ ёна тӧждысьӧны асланыс кооперация вӧсна, сетӧны быдсяма отсӧг кооперацияыслы. Миян кооперация ёна отсалӧ уджалысь йӧзлы олӧм лӧсьӧдігас, миян кооперация — зэв бур туй социализмлань.

Сӧмын кооперация пыр позьӧ бурмӧдны уджалысь йӧзлысь олӧмсӧ, кооперация пыр позьӧ мездыны нывбабаясӧс лёк олӧмсьыс.

Петкӧдлам талун ассьыным уджнымӧс, корсям ассьыным нелючкиторъяссӧ да ёнджыка босьтам ёнмӧдны кооперациясӧ.

Ёнджыка кутчысям талунсянь уджавны Ленин ёрт да коммунист партия XІV съезд индалӧм серти.