КОМИ ПОТРЕБИТЕЛЬСКӦЙ КООПЕРАЦИЯ СТАВМУВЫВСА КООПЕРАЦИЯ ЛУНӦ

Матысмӧ ставмувывса кооперация лун — юль 3-ӧд лунӧ. Сэсся таво тырӧ вит во Коми обласьтувса потребобществояс союзлы. Сідзкӧ сійӧ луныслы мукӧд вояс дорысь колӧ лоны нӧшта ыджыдджык праздник лунӧн.

Сійӧ луннас чукӧртчӧмъяс вылын колӧ лючки видзӧдлыны бӧрвыланым, кутшӧм туйясӧд миян потребительскӧй кооперация тайӧ вит вонас мунӧма, кутшӧма кыптӧма-ловзьӧма, кутшӧм бурторъясӧдз воӧма. Колӧ видзӧдлыны тшӧтш водзӧ: кутшӧм уджъяс эмӧсь вӧчтӧм на, мыйяс колӧ на вӧчны, мед кооперативнымӧс нӧшта ёнджыка кыпӧдны да бурмӧдны.

Унаысь нин казьтылӧма вӧлі быдлаын, мый Сӧвет власьт да коммунист партия отсӧгӧн коми кооперация тайӧ вит вонас ёна кыптіс да бурмис. Позьӧ кыв-мӧд пасйыны тшӧтш тані.

Обласьтувса потребобществояс союзлӧн уджсӧ заводитігас эз вӧв аслас некутшӧм эмбур ни сьӧм, эз вӧв некутшӧм озырлун. Надзӧник сійӧ чукӧртіс да чукӧртіс — и ӧні эм сылӧн аслас ас сьӧм 532 сюрс шайт нин. Ӧні сійӧ чорыда сулалӧ кок йылын нин.

Тӧвар вузалӧм (оборотъяс) водзысь водзӧ пыр содӧ-кыптӧ; медбӧръя во джыннас, октябр тӧлыссянь да апрель тӧлысьӧдз, Обпотребсоюз вузаліс тӧвар аслас потребобществояслы да бокӧвӧй ньӧбасьысьяслы 1.598 сюрс шайт дон — матӧ став колян вося вузалӧм доныс (88%).

Потребобществояскӧд ньӧбасьӧм-вузасьӧм пыр ёнмӧ да паськалӧ: найӧ сё шайт дон тӧварысь 74 шайт донсӧ ньӧбӧны Обпотребсоюзысь, а Обпотребсоюзыс 100 шайт дон вузалӧм тӧварсьыс вузалӧ аслас потребобществояслы 84 ш. дон. Рӧскодъяс чинӧны-этшаммӧны. Тӧвар пыр донтӧммӧ. Тӧвар дон вылас Обпотребсоюз ӧні сюйӧ сӧмын нин 11%. Мукӧд уджыс бурмӧ жӧ.

Видзӧдлам сэсся сиктса потребобществояс вылӧ. Обпотребсоюз бердӧ ӧтувтчӧма ӧні 119 п-о. Сійӧ 119 потребобществоас ӧтувтчӧма 22 сюрс шленысь унджык нин. 100 керка юрысь (кӧзяйствоысь) пырӧма миян потребобществоясӧ 60 керка юр, а став СССР пасьтала кооперацияясӧ быд 100 керка юрсьыс пырӧма сӧмын на 24.

Озырлун сиктса п-о-ясын содӧ: ӧні кежлӧ налӧн эм ас эмбур 470 сюрс шайт. Пайяс чукӧртӧма налӧн 76.671 ш. дон — морт вылӧ (шлен вылӧ) воӧ 3 ш. 46 ур. Став эмбурыс (аслас дай йӧзлӧн) сиктса п/о-яслӧн апрель 1-ӧд лун кежлӧ вӧлі 1.385 сюрс шайт дон.

Тӧвар вузалӧм сиктса потребобществояслӧн тшӧтш содӧ. Бӧръя во джыннас найӧ вузалӧмаӧсь тӧварсӧ крестьяналы 1.888.342 шайт дон. Рӧскод дай тӧвар дон вылас сюйӧмыс чинӧ (ӧні сӧмын нин 11,8%), мукӧд удж бурмыштӧ.

Водзӧ уджалігӧн колӧ вӧчны со мыйяс:

1) ёнджыка чинтыны быдсяма ковтӧмджык рӧскодъяссӧ, мед тӧвар лоӧ нӧшта донтӧмджык;

2) Озырмӧдны да ёнмӧдны кооперативъяснытӧ сьӧм чукӧртӧмӧн, пайястӧ чукӧртӧмӧн, важ уджйӧзъяснытӧ перйӧмӧн. Потребкооперация сӧмын сэки вермас судзӧдны да ваявны крестьяналы донтӧм тӧваръяс, кор эмбурыс, озырлуныс сылӧн пондас тырмыны аслас;

3) Колӧ заводитны сувтӧдны чорыда быд кооператив бердын пемыд войтырӧс югдӧдан удж. Кооператив оз сӧмын вузасьӧм вылын ов, колӧ сылы тшӧтш и пемыд войтырӧс югдӧдны. Водзӧ кежлӧ тайӧ уджыс лоӧ быдӧнысь медся ыджыд.

4) Колӧ ӧтувтны п-о бердӧ став гӧль вермытӧм крестьянасӧ да отсавны налы тшӧтш пырны кооперативӧ, мед найӧ эз сюрны озыр кипод улӧ;

5) Колӧ бырӧдны став лёкторъяссӧ, лотайтӧмъяссӧ да сэтшӧм мукӧдтор. Сійӧяс ӧнӧдз ёна дзугисны став уджсӧ. Сэтшӧм омӧльторъяссӧ колӧ перйыны-нетшкыны вужнас.

Та йылысь ставсьыс колӧ ставмувывса кооперация лунӧ лючки сёрнитны, висьтавны быд крестьянинлы, быд кооператив бердын, быд сиктын.

Кадыс коли зэв нин этша — колӧ регыдджык лӧсьӧдчыны!

Обпотребсоюз.