«ГУБЕРНАТОР» ЛАТКИН

Коми йӧз, юӧртӧй Латкин мыжъяс йылысь

1919 воын уськӧдчылісны Коми му вылӧ кырныш чукӧр моз белогвардеечьяс. Найӧс вайліс Коми мусӧ пазӧдны, кисьтны вирсӧ уджалысь йӧзлысь Латкин. Арнас 1919 воын Кардорсянь Латкин англияса пулемётъясӧн, ружйӧясӧн локтіс Удора пыр Коми муӧ. Коми йӧз сылысь волӧмсӧ некор оз вунӧдны. Недыр Латкинлы удайтчис овны Коми муын, а уна сё морт йӧзӧс сэккості удитіс мучитны да виавны.

Быд вӧлӧсьтысь сійӧ кодлыкӧ вермис вайны шог. Уна йӧзӧс сюяліс тюрмаӧ. Эз кутны тюрмаясас татчӧ тӧрны да, ысталіс Кардорӧ. Этша морт нин сэсся сэтысь бӧр воліс. Уна йӧзӧс Латкин тайӧ вермис рӧзӧритны.

Сыктывдінкарсянь нин пышйигас Печӧраӧдз став туйсӧ Латкин резіс уджалысь йӧз вирнас. Домна Каликоватӧ сійӧ тшӧктіс мучитны, мучитӧм бӧрас нин тшӧктіс лыйлыны сійӧс. Весиг дзебнысӧ-гуавныс эз лэдз йӧзыслы Домна Каликовалысь шойсӧ, понъяс вӧлі яйсӧ сылысь нетшкӧны. Сӧмын Помӧсдінсӧ краснӧйяс босьтӧм бӧрын дзебисны Домна Каликоваӧс. А кымынӧс сійӧ лыйліс Мылдінас да Изьваас?

Сійӧ татысь сэки пышйис. Кардор краснӧйӧн босьтігӧн сійӧ англияса судно вылын вермис и Кардорсьыс пышйыны. Англияса капиталистъяслы Латкин сьӧлӧмсяньыс уджаліс, быд ногыс отсаліс пӧдтыны Сӧвет власьтсӧ. Англияса капиталистъяс сибӧдісны ассьыныс отсасьысьсӧ Сӧвет республикаса уджалысь йӧзлысь вирсӧ кисьтӧм пыдди, найӧс виалӧм пыдди. Латкин ӧні бара локтӧма Сӧвет республикаӧ «уджыштны». Сӧмын Сӧвет республикаын бура видзӧны Сӧвет власьт, оз удайтчы сійӧс некодлы ылӧдлыны. Ӧні Латкин бара Коми обласьтын, сӧмын эз нин важ мозыс Коми обласьтас пыр. Ӧні оз нин вермы сійӧ лыйлыны коммунистъясӧс, нартитчыны на вылын. Ӧні ми корны кутам сылысь висьтавны став аслас удж йылысь.

Став коми йӧзлы, кодлы лои кутшӧмкӧ омӧльтор Латкинсянь либӧ сійӧ бандасянь, колӧ лючки гижны ставсӧ да висьтавны. Ми ставсӧ чукӧртам ӧтлаӧ да сетам Латкинлы тшӧт — видзӧдлам, мыйӧн кутас сійӧ мынтысьны. Став тайӧ мыжъяссьыс Латкинлы лоӧ кутны вочакыв рабочӧй да крестьяна суд водзын.