АРСЯ ВӦРЫН


Шойччан лунӧ батьыс Сергейӧс чуксаліс водз.

— Чеччы, пиук, вӧрӧ петалам вӧлӧгатор корсьны.

Небыд вольпась вылын кӧть зэв на лӧсьыд куйлыштны, но Сергей пыр жӧ чеччис. Кодлы нӧ абу окота кайлыны парма-ягӧ, чӧсмасьыштны воӧм пувйӧн, кывзыштны ылӧдз нюжӧдчӧм дзор пармалысь аслыснога пошкӧм-варовитӧмсӧ!

Сергей кӧмтӧгыс петаліс ывлаӧ. Асылыс праздник кодь кыпыд. Пыдӧстӧм енэжысь он аддзы ни ӧти кымӧр чир, кодкӧ быттьӧ мыськӧма небесасӧ ставнас. Доналӧм шар кодь шонді руньгӧ аслас туйӧд, гажӧдӧ водз чеччысьясӧс.

Сёйыштӧм-юыштӧм бӧрын ая-пиа босьтісны кӧрзинаяс, пестерӧ тэчисны сёянтор, батьыс перйис шкап костсьыс пищаль — мӧдӧдчисны туйӧ.

Муяс да сёнъяс вуджӧм бӧрын вӧрыс пыр и мыччысис. Эжмыштӧм векньыдик туй пӧлӧн тыдалісны гажа нӧрысъяс. Ягсӧ вевттьӧма аслас еджыд тошкӧн яла чукӧр. Восьлалан татшӧм местаӧдыс — кок улад нитшкыс кышакылӧ. Пуяс вылысь дугдывтӧг гылалӧны косьмӧм коръяс. Дыр найӧ бергалӧны сынӧдас, быттьӧ думайтӧны, кытчӧджык налы пуксьыны. Кӧнсюрӧ туйсӧ дзикӧдз нин вевттьӧмаӧсь коръясыс, аслыспӧлӧс вольӧс артмӧма наысь. Сюрас ыджыдджык пув роз — Сергей пыр и копыртчылас сы дінӧ, вӧсньыдик чуньяснас шарснитас вотӧссӧ, шыбитас вомас.

Вуджисны ӧти шор, недыр мысти паныдасис сэтшӧм жӧ векньыдик мӧд шор. Пелысьыс мыйта таво! Розъясыс пуыслысь вожъяссӧ весиг личкӧмаӧсь. Вотчыны кӧ, ӧдйӧ эськӧ кӧрзинаыд тырас. Пелысь пуяс мукӧдлаас сэтшӧм мичаӧсь, кодкӧ быттьӧ найӧс баситӧма. Ылӧдз татшӧм пуясыс тыдалӧны.

Восьлалӧ Сергей батьыс бӧрся да нимкодясьӧ вӧр-ваыслӧн мичлунӧн. Кыр йылӧ кайыштӧм бӧрын веськалісны пувъя местаӧ.

— Тані вотчышт, а ме кытшовта веськыдвыв, оз-ӧ сьӧлаяс сэні жыкруйтны.

Сергейлы кӧть окота видзӧдлыны, кыдзи батьыс ас вӧчӧм чипсанӧн кутас ас дінас корны вӧрса пӧткаясӧс, но быть лои кольччыны.

Батьыс пырыштіс бокӧджык и мыйкӧ дыра мысти кутіс нин чуксавны сьӧлаясӧс: «Ти-ти-ти-у-у».

Сергей заводитіс вотчыны. Вӧрыс тані шоч, местаыс кос да мича. Эз на удит тупкысьны кӧрзина пыдӧсыс, кыдзи пӧрӧм пу бокысь звиркнитіс повзьӧм кӧч и заводитіс тривксьӧдны-пышйыны. Ок, кутшӧм тэрыбӧсь сылӧн кокъясыс, медся ӧдйӧ котралысьясӧс здукӧн коляс. Кӧч дзикӧдз воши зонка синъяс улысь, но Сергей век на сулаліс да нюмъяліс. Ловъя кӧчтӧ ӧд сійӧ дзик на первойысь аддзыліс. «Другъяслы кӧ висьтала, колӧкӧ, оз и веритны».

Сергей корсюрӧ чошнитлас пельсӧ, думнас виччысьӧ, вот-вот кылас шковгӧм-лыйӧм шы. Батьыс ӧд сылӧн лёка мастер вӧравныд. Арся лунъясад быд вӧрӧ петалігӧн сьӧлаясӧс либӧ таръясӧс гортас вайлывлӧ. Но лыйӧм шы сідзи и эз кыв. Недыр мысти сійӧ бӧр нин локтіс пиыс дінӧ.

— Ой, батьӧ, кодӧс ме аддзылі. Сё збыль... Со эсійӧ пӧрӧм пу бокас кӧч, вӧлӧм, шойччӧ. Дзик дінысь чеччыштіс, повзьӧдіс весиг.

— Кӧчильӧйысь кӧ повзин, порсь сералас.

— Ме ӧд муртса повзьышті. Сэтшӧм виччысьтӧг кыпӧдчис. Эн аддзы сьӧлаястӧ?

— Кыпӧді ӧти позтыр, пышйисны, мамыс нуӧдіс кытчӧкӧ, быттьӧ му пырыс вошины. Тэ, пиук, зіля вотчан, — ошкыштіс Сергейӧс батьыс. — Молодеч!

Ӧні Сергей быд пӧрӧм пу дорӧ матыстчыліс надзӧникӧн, думнас виччысис, мый бара сэтысь кыпӧдчас тэрыб кӧч. Но кӧчильӧйӧс сідзи и мӧд пӧрйӧ эз удайтчы аддзывны, Тӧдны, эськӧ, кӧні найӧ куйлӧны, кузь пельяс!

Зато рытъявылыс Сергей аддзыліс вӧрса медъён зверӧс. Лои тайӧ тадзи. Гортас бӧрсӧ лэччигӧн Сергейлы батьыс индіс ордым да Чов ю дорӧдз тшӧктіс мунны сэті. Ачыс мӧдӧдчис вӧр пырыс.

— Юӧдзыс тасянь зэв матын, сӧмын некытчӧ ордымсьыс эн кеж. Пос дорас воан да бипур вӧч, чай кутам юны, — велӧдіс сійӧс батьыс. — Ме кытшовта нӧрыс пӧлӧныс, гашкӧ, ельдӧгъяс сюрасны.

Сергей восьлалӧ ордым кузя, оз тэрмась, мудзӧма нин лунтыртӧ вотчигӧн. Батьыскӧд янсалӧм бӧрын сё воськов удитіс муртса вӧчны — мыччысис неыджыд куш места. Кӧнкӧ неылын вӧрзисны бадь кустъяс, сэсся мыччысьліс кутшӧмкӧ сьӧд вуджӧр. «Кодлӧнкӧ понйыс ризъялӧ, колӧкӧ, кӧчӧс вӧйсӧдлӧ?» Эз на удит детинка пуктыны кӧрзинкасӧ муӧ, кыдзи сысянь зэв матіті котӧртіс ош. Тшӧгӧма, ыджыд да пельк. Звер весиг эз и видзӧдлы пу бокӧ йӧжгыльтчӧм детина вылӧ, кустъяс вомӧн чеччаліс-пышйис водзӧ.

Сергейлӧн ыркмунлі сьӧлӧмыс, мӧдіс котӧртны ордым кузя. Кӧсйӧ горӧдны батьсӧ, да гӧлӧсыс повзьӧмысла сибдӧма. Сайкаліс сӧмын сэк, кор мыччысисны юбокса видзьяс да зорӧдъяс.

— Батьӧ, честнӧй пионерскӧй, ошкӧс аддзылі! — ылісянь на уськӧдчис детинка батьыслы паныд, кор сійӧ мыччысис вӧрысь.

— Верита, пиук, ме и ачым аддзылі кок туйсӧ, дзик на ӧні тапикасьӧма туй кузяыс. Ёна, кӧнкӧ, повзин?

— Менӧ сійӧ эз и аддзыв. Пышйис, со мый ыджда, — кинас петкӧдліс Сергей. — А кыдзи котӧртіс, кустъяс вомӧн тӧвзис сӧмын. Повзи жӧ эськӧ да...

Бипур дорын ая-пиа дыр шойччисны, юисны чай. Сергей оз-оз да кыйкнитлывлас син бӧжнас ордым вылӧ.

Арся вӧр надзӧникӧн мойдіс аслас мичлун да кыпыдлун йылысь помасьлытӧм мойд.


Гижӧд
Арся вӧрын
Жанр: 

lkejrlkelkrgner klrjnelknfrkl ekjnrjkenfrej